PL EN DE RU CZ
STRONA GŁÓWNA / ARTYKUŁ

Prostata

AUTOR: Dr med. Andrzej Woźniak

Spis treści:

 

 

 

Anatomia

Gruczoł krokowy, czyli stercz (prostata), jest nieparzystym narządem mięśniowo- gruczołowym, położonym głęboko w miednicy małej na wysokości początkowej cewki moczowej, tuż poniżej pęcherza moczowego. Stercz otoczony jest powięzią łącznotkankową z włóknami mięśniowymi nazywaną torebką (capsula prostatica).

Gruczoł krokowy przypomina kształtem kasztan jadalny, formą zbliżony do stożka . Szczyt stożka położony na dole nazywany jest wierzchołkiem prostaty (apex). Na przeciwległym szerokim końcu, tj. u góry znajduje się podstawa (basis). Gruczoł krokowy posiada ponad to powierzchnię przednią (facies anterior) i tylną (facies posterior) oraz dwie powierzchnie boczne, prawą i lewą (facies inferolaterales dextra et sinistra).

Powierzchnia przednia prostaty przylega do tylnej powierzchni spojenia łonowego.

Powierzchnia tylna styka się z kiszką stolcową (odbytnicą) i oddzielona jest od niej bardzo cienką warstwą tkankową, która umozliwia lekarzowi badanie stercza palcem.

Podstawa, czyli powierzchnia górna stercza jest największa, skierowana ku górze i nieco do tyłu, przylega do przedniej części dna pęcherza i do jego szyjki, skąd wychodzi cewka moczowa, dalej wędruje przez gruczoł krokowy ku dołowi.

Wierzchołekstożka prostaty skierowany jest do przodu i ku dołowi, przylegając bezpośrednio do tzw. przepony moczo-płciowej utworzonej z mięśni i zamykającej miednicę od dołu.

Powierzchnie boczne, ściślej, dolnoboczne, obustronnie stykają się z mięśniem unoszącym odbytnicę i z naczyniami krwionośnymi.

Na powierzchni tylnej prostaty przebiega często płytki rowek, dzielący gruczoł krokowy na płat lewy i prawy (lobus dexter et sinister).

W prostacie wyróżnia się też tzw. płat środkowy (lobus medius) położony klinowato w górnej i tylnej części stercza. Płat ten często w późnym wieku ulega powiększeniu uciskając na dno pęczerza i ujście wewnętrzne cewki moczowej, doprowadzając do trudności w oddawaniu moczu.

Uwzględniając mikroskopową budowę stercza i funkcję jego tkanek można przeprowadzić jeszcze jeden podział tego gruczołu na tzw. strefę okołocewkową, na strefę centralną i na strefę obwodową.

Strefa okołocewkowaskłada się z gruczołów okołocewkowych powstałych z uchyłków błony śluzowej cewki moczowej do otaczającej tkanki łącznej i mięśniówki. Strefa ta nie jest zaliczana do gruczołu krokowego.

Strefa centralnaobejmuje 28% objętości prostaty i znajduje się w centrum. Składa się z cewki moczowej i wytryskowych przewodów nasiennych. Do strefy tej należy w znacznym stopniu płat środkowy.

Strefa obwodowaobejmuje w znacznej mierze oba płaty boczne.