PL EN DE RU CZ
STRONA GŁÓWNA / ARTYKUŁ / STRONA ARTYKUŁU / LEKARZ

Opieka nad pacjentem kwalifikowanym do zabiegu

AUTOR: Dr med. Andrzej Woźniak

Spis treści:

Leczenie wczesnych reakcji popromiennych po zabiegu Brachyterapii LDR

Wczesne reakcje popromienne po Brachyterapii LDR, dzięki możliwości wysoko konformalnego rozkładu aplikowanej dawki promieniowania, występują rzadko i nie powodują trwałych następstw. Czasokres ich pojawienia się i trwania jest różny, uzależniony od obszaru narządu dotkniętego promieniowaniem i indywidualnej reakcji tkanek pacjenta. W przypadku wystąpienia tych reakcji zadaniem lekarza jest zmniejszenie dolegliwości pacjenta i dbałość o zachowanie funkcji narządów dotchniętych wczesnym reagowaniem.

Do wczesnych reakcji popromiennych po wszczepieniu seeds do prostaty mogą należeć:

  • wczesne radiogenne zapalenie pęcherza i cewki moczowej
  • wczesne radiogenne zapalenie odbytnicy
  • objawy ogólnego osłabienia i zmęczenia, tzw. fatigue syndrom

***

AD 1)

Wczesne radiogenne zapalenie pęcherza i cewki moczowej objawia się: wzmożonym parciem na pęcherz, częstomoczem, wzmożoną częstotliwością oddawania moczu w nocy (nykturią), bólami przy oddawaniu moczu (dysurią), bolesnymi skurczami pęczerza i cewki moczowej, mikro i makrohematurią utrudnieniem w oddawaniu moczu, czasami prowadząc do jego okresowego zatrzymania.

a) przy zatrzymaniu moczu konieczne jest odbarczenie pęcherza, najczęściej za pomocą cewnika nadłonowego. Nieskazane jest wczesne, tj. przed upływem 8-10 miesięcy po zabiegu Brachyterapii LDR, udrażnianie cewki moczowej poprzez TURP, ponieważ może to doprowadzić do wydobycia seeds z prostaty, utraty zaplanowanej dawki promieniowania a w konsekwencji do obniżenia skuteczności leczenia nowotworu,

b) przy objawach dysurii i dolegliwości związanych ze wzmożonym oddawaniem moczu powinno się najpierw wykluczyć zapalenie na tle bakteryjnym. Zapalenie popromienne leczone jest z reguły za pomocą alfablokerów i inhibitorów 5-alfa-reduktazy, podawanych przez cały okres trwania dolegliwości. Wskazane jst również stosowanie środków przeciwbólowych, działających obwodowo a przy silniejszych bólach również tych, działających centralnie.

***

AD 2)

Wczesne radiogenne zapalenie odbytnicywystępuje przy naświetlaniu metodą Brachyterapii LDR bardzo rzadko, objawiając się wzmożonym parciem na odbyt, bolesnymi skurczami odbytnicy, obecnością śluzu lub obecnością krwi w kale. Niewskazane są wszelkie interwencje, np. za pomocą techniki laserowej, w celu usunięcia ognisk krwawienia. Konwencjonalna metoda leczenia polega na stosowaniu lokalnych preparatów kortizonowych i preparatów zawierających kwas 5-aminosalicylowy przez okres trwania dolegliwości. Wskazane jst również stosowanie środków przeciwbólowych, działających obwodowo a przy silniejszych bólach również tych, działających centralnie.

***

AD 3)

Objawy ogólnego osłabienia i zmęczenia, tzw. fatigue syndrom, występują po Brachyterapii LDR raka prostaty ekstremalnie rzadko, dlatego po ich manifestacji należy wykluczyć inne przyczyny tych symptomów (np. anemia, choroby wątroby, choroby tarczycy itp.). W przypadku fatigue syndrom zalecany jest oszczędny tryb życia połączony z odpowiednio dozowanym treningiem fizycznym organizmu oraz pomoc psychologiczna w oswojeniu pacjenta z problematyką jego choroby. Terapia lekowa, ze względu na brak ewidencji, nie może być jednoznacznie polecana.